Word A Day

фақат

фақат: only

Дар ноҳияи мо фақат як бозор аст.
In our district there is only one bazaar.
Ҳама дар маҷлис буданд, фақат ту набудӣ.
Everyone was in the meeting; only you weren’t there.

Bonus:
Synonym: танҳо
на фақат: not only
Example – На фақат гӯшт, нон ҳам надорем. Not only meat, we also don’t have bread.

биҳӣ

биҳӣ: quince

Аз меваҳо биҳӣ хеле дер гул мекунад ва дер мепазад.
Among the fruits quince blooms late and ripens late.
Биҳӣ қариб дар ҳама ноҳияҳои Тоҷикистон парвариш меёбад.
Quince is grown in almost all of the districts of Tajikistan.

Bonus:
Quince is also called себи биҳӣ.
You can read more about quince on Tajik wikipedia: биҳӣ.
To make this word an adjective, add the suffix гӣ.
мураббои биҳигӣ: quince preserves (jam)

бешубҳа

бешубҳа: doubtless, without a doubt

Вай, бешубҳа, одами диловар аст.
He is, without a doubt, a brave person.
Бешубҳа қаҳва барои одамоне, ки фишори баланди хун доранд, зараровар аст.
Without a doubt, coffee is harmful for people who have high blood pressure.

Bonus:
Synonyms: бешак, албатта
шубҳа: doubt

сол

сол: year

То охири сол ҳаштод рӯз мемонад.
Eighty days remain until the end of the year.
Шоир соли 1913 дар шахри Кобул ба дунё омад.
The poet was born in the year 1913 in the city of Kabul.

Bonus:
Ба дунё омадан means “to come into the world” and is often used instead of таваллуд шудан, “to be born”.
порсол: last year
соли кабиса: leap year
соли ҷорӣ: current year
You can learn or review words to do with months, years and seasons here – Memrise: Tajik Months and Seasons.

донистан

донистан: to know

Ту медонӣ, ки туро дӯст медорам.
You know that I love you.
Барои ҷавонони имрӯза донистани забонҳои хориҷӣ хеле зарур аст.
For today’s youth knowing foreign languages is very important.

Bonus:
Well-known proverb: Забон донӣ – ҷаҳон донӣ.

Some other words with the same root –
забондон: linguist
ҳисобдон: accountant
дониш: knowledge
донишҷӯ: student
донишкада: college, institute

 

сухан буридан

сухан буридан: to interrupt

Собир сухани Сафарро бурид.
Sobir interrupted Safar.
Шариф чизе гуфтанӣ буд, лекин Шодӣ боз сухани ӯро бурид.
Sharif wanted to say something, but Shodi interrupted him again.

Bonus:
As the examples show, to use this verb the form is сухани касеро буридан.
It literally means “to cut (somebody’s) speech”.
Synonym: гап буридан
In every day speech гап буридан is more common than сухан буридан.
“Мебахшед, гапатонро буридам.”: “Sorry, I interrupted you.”

хурсандӣ

хурсандӣ: happiness, joy

Хурсандии ту хурсандии ман аст.
Your happiness is my happiness.
Хурсандӣ ба мотам табдил ёфт.
Joy turned into mourning.

Bonus:
Synonym: шодӣ
The adjective, хурсанд, is made into a noun by adding the suffix ӣ.
хурсанд: happy, joyful
хурсандӣ: happiness, joy
Other examples of changing an adjective into a noun by adding the suffix ӣ:
ором, оромӣ: peaceful, peacefulness
сер, серӣ: full, fullness
миннатдор, миннатдорӣ: grateful, gratefulness
Here are a couple more examples. If the adjective ends in a vowel, the suffix is гӣ:
гурусна, гуруснагӣ: hungry, hunger
ташна, ташнагӣ: thirsty, thirst


ғизо

ғизо: food, meal, nourishment

Обро дар вақти ғизо ва ду соат баъди ғизо нӯшидан беҳтар аст.
It is better to drink water with a meal and two hours after a meal.
Кайк метавонад муддати зиёд (зиёда аз як сол) бе ғизо зиндагӣ кунад.
A flea can live for a long time (more than one year) without food.

Bonus:
Definition from the Tajik dictionary –
ғизо: чизе, ки хӯрда мешавад ва ба тан қувват медиҳад
Synonyms: хӯрок, таом, қут
серғизо: nourishing, filling

мисл

мисл: like, similar

Худаш мисли падараш шоир буд.
He was a poet like his father.
Мӯи ӯ мисли пахта сап-сафед буд.
Her hair was very white like cotton.

Bonus:
Synonyms: монанд, назир, ҳамто
Antonym: бемисл – unique
мислу монанд надоштанд: to have no likeness, to have no equal, to be unique
мисли пештара: like before

беҳтар

беҳтар: better

Аз хунукӣ гармӣ беҳтар аст.
Warmth is better than cold.
Додан аз гирифтан беҳтар аст.
To give is better than to receive.

Bonus:
Synonyms: хубтар, нағзтар
A quick google search shows that беҳтар is used more often than хубтар and нағзтар (at least on the internet).
Беҳтар is the comparitive form of беҳ (good). Synonyms for беҳ are хуб and нағз.