ёрӣ додан

ёрӣ додан: to help

Ба модарат ёрӣ деҳ.
Help your mother.
Ман шуморо барои ин ҷеғ задам, ки ба ман ёрӣ диҳед.
I called you so that you could help me.

Bonus:
ёрӣ: help
додан: to give

The first sentence could also be translated, “Give help to your mother”.

Lots of Tajik verbs combine a noun with the verb додан. Here are some others:
хабар додан: to inform, to give information
ҷазо додан: to punish, to give punishment
фармон додан: to order, to give an order
баҳо додан: to grade, to give a grade

вуҷуд доштан

вуҷуд доштан: to exist

Бе Офтоб ҳаёт вуҷуд дошта наметавонад.
Without the sun life can not exist.
Олимон муайян кардаанд, ки дар дунё зиёда аз 350 ҳазор намуди растанӣ вуҷуд дорад.
Scientists have determined that in the world more than 350 thousand kinds of plants exist.

Bonus:
Synonyms: будан

вуҷуд: existence
доштан: to have
ба вуҷуд овардан: to create, to bring into existence
ба вуҷуд омадан: to be created, to come into existence

Many Tajik verbs consist of a noun with the verb доштан (to have). Here are some more examples –
камӣ доштан: to lack, to have a lack
монандӣ доштан: to resemble, to have a similarity
умед доштан: to hope, to have hope

бирён кардан

бирён кардан: to fry

Гӯштро дар равғани доғ аз ду тараф бирён кунед.
Fry the meat on both sides in hot oil.
Картошкаи хомро шуста, пусташро мегирем, баъд пора карда, дар равған то сурх шуданаш бирён мекунем.
We wash the raw potatoes, and peel them, then we cut them and fry them in oil until they are browned.

Bonus:
You can also use бирён in a compound word to name several fried foods, for example –
картошкабирён: fried potatoes
тухмбирён: fried eggs
гӯштбирён: fried meat
мурхбирён: fried chicken
ҷигарбирён: fried liver

камӣ доштан

камӣ доштан: to lack, to have a shortage

Ман ҳеҷ камӣ надорам.
I don’t lack anything.
Касе ки бисёр ҷамъ карда буд, зиёдатӣ надошт, ва касе ки кам ҷамъ карда буд, камӣ надошт.
The person who had gathered a lot had no extra, and the person who had gathered a little, had no shortage.

Bonus:
камӣ: lack, deficiency
доштан: to have

Synonyms: нуқсон доштан, норасоӣ доштан, эҳтиёҷ доштан

Opposite: зиёдӣ доштан (to have extra, to have a lot)

таъйин кардан

таъйин кардан: to appoint

Кӣ туро бар мо сардор ва довар таъйин кардааст?
Who has appointed you leader and judge over us?
Ба корҳои давлатӣ шахсонро аз рӯи дониш ва ҳунарашон таъйин кардан лозим аст.
For government work it is necessary to appoint people according to their knowledge and skill.

Bonus:
таъйин шудан: to be appointed
таъйиннома: letter of appointment (for example, to a new job or position)

таъйиншуда: appointed
Examples –
рӯзи таъйиншуда: appointed day
вақти таъйиншуда: appointed time
бинои таъйиншуда: appointed building

вафот кардан

вафот кардан: to die

Лоиқ Шералӣ 30 июни соли 2000 дар шаҳри Душанбе вафот кард.
Loiq Sherali died on the 30th of June 2000 in the city of Dushanbe.
Азиза аз хурдӣ ятим монд баъд аз модараш вафот кард.
Aziza was left an orphan at a young age after her mother died.

Bonus:
Synonyms: мурдан, фавтидан, аз дунё гузаштан

фавот: death

Loiq Sherali was a great Tajik poet. You can read about him on Wikepedia: Лоиқ Шералӣ.

нигоҳ кардан

нигоҳ кардан: to look

Ба мо нигоҳ кун.
Look at us.
Вай маро фарёд кард, аммо ман ба қафоям нигоҳ накарда рафтан гирифтам.
He called me, but I didn’t look back and kept on going.

Bonus:
Synonym: нигаристан

нигоҳ карда нишастан: to wait

To translate “keep on”, use the infinitive of a verb followed by the conjugated verb гирифтан. See the second sentence for an example. More examples –
рафтан гиред: keep on going
хӯрдан гиред: keep on eating

пинҳон шудан

пинҳон шудан: to hide

Шумо метавонед, дар ин ҷо пинҳон шавед.
You can hide (yourself) here.
Рӯбоҳ дар хонаи чӯбфурӯш пинҳон шуд.
The fox hid (itself) in the wood seller’s house.

Bonus:
Synonym: руст шудан

There is a difference between hiding oneself and hiding something else.
пинҳон шудан: to hide (oneself), to be hidden
пинҳон кардан: to hide (something)
Example –
Ман китобашро пинҳон кардам. I hid his book.

рақс кардан

рақс кардан: to dance

Мо суруд мехонем ва рақс мекунем.
We sing and we dance.
Барои шумо най навохтем, рақс накардед.
We played the flute for you, (and) you didn’t dance.

Bonus:
Synonym: усул кардан

Also, in books and more formally –
рақсидан: to dance
for example –
Мо рақсидем. We danced.

рақс: dance (noun)
раққос: dancer