фаҳмондан

фаҳмондан: to explain

Ман инро ба ту мефаҳмонам.
I will explain this to you.
Ба хона баргашта ба бародару апаам ҳодисаро фаҳмондам.
I went back home and explained the event to my brother and sister.

Bonus:
Here is a joke using today’s word – a grandfather explains to his grandson why he and his wife never argue.

Some Tajik verbs can be made into causative verbs by inserting он in the verb; sometimes a letter is also omitted. Examples –
фаҳмидан: to understand
фаҳмондан: to explain (to make someone understand)
хӯрдан: to eat
хӯрондан: to feed (someone else)
кӯчидан: to move
кӯчондан: to make someone move, to evict
пӯшидан: to put on (an item of clothing)
пӯшондан: to dress (someone else)
тарсидан: to be scared
тарсондан: to scare (someone else)

донистан

донистан: to know

Ту медонӣ, ки туро дӯст медорам.
You know that I love you.
Барои ҷавонони имрӯза донистани забонҳои хориҷӣ хеле зарур аст.
For today’s youth knowing foreign languages is very important.

Bonus:
Well-known proverb: Забон донӣ – ҷаҳон донӣ.

Some other words with the same root –
забондон: linguist
ҳисобдон: accountant
дониш: knowledge
донишҷӯ: student
донишкада: college, institute

 

сухан буридан

сухан буридан: to interrupt

Собир сухани Сафарро бурид.
Sobir interrupted Safar.
Шариф чизе гуфтанӣ буд, лекин Шодӣ боз сухани ӯро бурид.
Sharif wanted to say something, but Shodi interrupted him again.

Bonus:
As the examples show, to use this verb the form is сухани касеро буридан.
It literally means “to cut (somebody’s) speech”.
Synonym: гап буридан
In every day speech гап буридан is more common than сухан буридан.
“Мебахшед, гапатонро буридам.”: “Sorry, I interrupted you.”

навиштан

навиштан: to write

Ӯ шаш китоб навишт.
He wrote six books.
Онҳо мактуб менависанд.
They will write a letter.

Bonus:
Conjugation in the past –
Ман навиштам: I wrote
Ту навиштӣ: You wrote
Вай навишт: He wrote
Мо навиштем: We wrote
Шумо навиштед: You wrote
Онҳо навиштанд: They wrote
Conjugation in the future –
Ман менависам: I will write
Ту менависӣ: You will write
Вай менависад: He will write
Мо менависем: We will write
Шумо менависед: You will write
Онҳо менависанд: They will write


гуноҳ кардан

гуноҳ кардан: to sin

Маро бубахш, дигар гуноҳ намекунам.
Forgive me, I won’t sin again.
Агар хашмгин шуда бошед, гуноҳ накунед.
If you become angry, don’t sin.

Bonus:
Synonym: кори бад кардан
гуноҳ доштан: to have sin, to be guilty of something
гуроҳкор: sinner, somebody who has sinned
гуноҳи касеро бахшидан: to forgive somebody of their sin
You can review all of the Words of the Day for September at Memrise: Word of the Day, September 2017.

иҷро кардан

иҷро кардан: to fulfill, to carry out

Ман вазифаро аз ҳама пеш иҷро кардам.
I carried out (completed) the task before everybody else.
Ту кори дигаронро мон, кори худатро иҷро кун
Put aside the work of others, and fulfill your own work.

Bonus:
The verb иҷро кардан can often be translated simply as to do, but it has a sense of completion, doing the job and finishing it.
Synonyms: ба ҷо овардан, ба амал овардан

ба шумор рафтан

ба шумор рафтан: to be considered, to be counted

Дарёи Вахш яке аз дарёи машҳури Тоҷикистон ба шумор меравад.
The River Vakhsh is considered one of the well-known (famous) rivers of Tajikistan.
Муштарӣ дар системаи офтобӣ сайёраи калонтарин ба шумор меравад.
Jupiter is considered the largest planet in the solar system.

Bonus:
Synonym: ҳисоб ёфтан
The better translation for ба шумор ёфтан is “to be counted”, but sometimes in English it translates better as “to be considered”.
Шуморидан means “to count”.

истироҳат кардан

истироҳат кардан: to rest

Касе, ки дарахт шинонад, дар сояи он истироҳат мекунад.
The person who plants a tree will rest in its shade.
Сокинони Тоҷикистон дар рӯзҳои ҷашни Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон се рӯз истироҳат мекунанд.
The residents of Tajikistan will rest three days for the celebration of the Independence of the republic of Tajikistan.

Bonus:
Synonyms: дам гирифтан, осудан


пухтан

пухтан: to ripen

Пас аз олу зардолу мепазад.
The apricot ripens after the plum.
Зилоли сурх дар моҳҳои май-июн гул карда, мевааш дар моҳҳои август-сентябр мепазад.
The barberry flowers in the months of May and June, and ripens in the months of August and September.

Bonus:
Пухтан also means “to cook”.

овардан

овардан: to bring

Ту ба боғ рав, каме меваи тоза биёр.
You go to the garden and bring back a little fresh fruit.
Онҳо барои модари худашон тӯҳфа оварданд.
They brought a present for their mother.

Bonus:
opposite: бурдан – to take
Овардан is also used as a helper verb, for example:
ба ёд овардан: to remember
ба хашм овардан: to make angry
рӯ овардан: to turn towards