гарм

гарм: warm, hot

Корду тахтачаҳоро бо оби гарм нағз шустан лозим аст.
It is necessary to wash the knives and cutting boards well with hot water.
Дар мамлакатҳои иқлимаш гарму хушк оби дарёҳо барои обёрӣ сарф мешавад.
In countries where the climate is warm and dry water from rivers is used for irrigation.

Bonus:
Opposite: сард, хунук (cold)

ҳавои гарм: warm weather
хӯроки гарм: hot food, hot meal
гарм кардан: to heat
гарм шудан: to get hot
нони гарм: hot bread, fresh bread

Notice in the first sentence that there is no plural ending on knives. When two or more plural nouns are listed in Tajik, the plural ending only has to go on the last item in the list.

обёрӣ

обёрӣ: irrigation

Дар Италия як қисми оби дарёи Поро барои обёрӣ истифода мебаранд.
In Italy a portion of the water of the Po River is used for irrigation.
Солҳои охир барои зиёд кардани замини пахта чанд системаи обёрии калон сохта шуда буд.
In recent years several large irrigation systems have been built for the expansion of the cotton fields.

Bonus:
Synonym: обдиҳӣ

обёрӣ кардан: to irrigate
замини обёришуда: irrigated land
обёрии сунъӣ: man-made irrigation; irrigation canals

халтадор

халтадор: marsupial

Ширхӯрон ба се зерсинф ҷудо шуда буданд: тухмзойҳо, халтадорон ва ҳамроҳакдорон.
Mammals have been separated into three subclasses: egg-layers, marsupials and placental mammals.
Дар Австралия бисёр намуди ҳайвонот ҳаст, ки дар дигар ҷо нестанд, масалан, аз халтадоран – кенгуру, хирси коала, вомбатҳо.
In Australia there are many kinds of animals that are not found in other places, for example, from marsupials – kangaroos, koala bears and wombats.

Bonus:
халта: sack, pouch
дор: stem from доштан, to have
халтадор: having a pouch or sack, pouched
ширхӯрони халтадор: pouched mammals, marsupials

ҳамроҳак: placenta
ҳамроҳакдор: placental, having a placenta

The suffix дор is common in Tajik. Here are some more examples –
думдор: having a tail, tailed
мӯҳрадор: having a backbone, vertebrate
шохдор: having horns, horned
пашмдор: having fur, furry
чанголор: having talons or claws, clawed
болдор: having wings, winged

ҷудо шудан

ҷудо шудан: to become separated, divided

Шаҳри Берлин ба ду қисм ҷудо шуд.
The city of Berlin was separated into two parts.
Мошини дарздӯзӣ ба се гурӯҳ ҷудо мешавад – дастӣ, пойӣ, барқӣ.
Sewing machines are divided into three groups – hand, foot and electric.

Bonus:
Synonyms: канда шудан, тақсим шудан

ҷудо шудан: to separate, to become separated (passive)
ҷудо кардан: to separate (active)

In Tajik, шудан and кардан are helper verbs that are combined with nouns. Шудан means to become, and is used for passive verbs. Кардан means to do and is used for active verbs.
Ман инро ба ду қисм ҷудо кардам. I separated this into two parts.
Инро ба ду қисм ҷудо шуд. This was separated into two parts.

қисм

қисм: part, share

Дар соли 1914 дар қисми аз ҳама танги Амрикои Ҷанубӣ канали Панама кофта шудааст.
In the year 1914 the Panama canal was dug in the narrowest part of South America.
Эй падар! Он қисми молу мулкро, ки бояд ба ман расад, ба ман деҳ.
Oh father! Give me the share of the wealth and property that will come to me.

Bonus:
Synonym: пора, ҷузъ

ба ду қисм ҷудо шудан: to be divided into two parts
дар қисми шимолии шаҳр: in the northern part of the city

Саҳрои Кабир

Саҳрои Кабир: Sahara Desert

Саҳрои Кабир яке аз биёбонҳои гармтарини ҷаҳон мебошад.
The Sahara Desert is one of the hottest deserts in the world.
Дар Африқои ҷанубӣ нисбат ба Саҳрои Кабир бориш бештар мешавад.
In southern Africa, compared to the Sahara desert, there is more precipitation.

Bonus:
Саҳрои Кабир can be translated as Great Desert. Кабир means great, as seen also in –
Кӯлҳои Кабири Амрикои Шимолӣ: Great Lakes of Northern America
Девори Кабири Чин: Great Wall of China
Британияи Кабир: Great Britain

Other deserts in Africa –
Саҳрои Калахари: Kalahari Desert
Саҳрои Намиб: Namib Desert

гандум

гандум: wheat

Гандум қариб дар ҳамаи мамлакатҳои дунё парвариш карда мешавад.
Wheat is grown in almost all countries in the world.
Киштзори гандум дар ҷануби шарқии Австралия воқеъ аст.
Wheat fields are located in the south east of Australia.

Bonus:
гандуми баҳорӣ: spring wheat
гандуми тирамоҳӣ: fall wheat
гандумфурӯш: wheat seller

If you want to use wheat as an adjective, you have to add the suffix ӣ.
нони гандумӣ: wheat bread

Сумалак is a Tajik dish made from wheat. It is usually prepared for the Navruz holiday. You can read about сумалак on Wikipedia – Сумалак

ҳар кӣ

ҳар кӣ: whoever

Ҳар кӣ бо ман нест, ба ман зид аст.
Whoever is not with me, is against me.
Ҳар кӣ гӯши шунаво дорад, шунавад!
Whoever has ears that hear, let him hear!

Bonus:
Synonym: касе кӣ; ҳар кас, ки

ҳар: all
кӣ: who

ҳар куҷо: wherever

тарбия кардан

тарбия кардан: to raise, to bring up

Хирс бачаҳои худро то ду-солагӣ тарбия мекунад.
A bear raises its young until they are two years old.
Пас аз вафоти падару модар Бедилро амакаш Мирзо Қалаидар тарбия мекунад.
After the death of his father and mother Bedil was brought up by his uncle Mirzo Qalandar.

Bonus:
Synonym: ба воя расондан

тарбия: nurture (noun), education, training
тарбияи бадан: physical education

вафот

вафот: death

Соли 1800, пас аз вафоти Шоҳмурод, писари ӯ – Ҳайдар ба тахт мешинад.
In the year 1800, after the death of Shah Murad, his son Haidar would sit on the throne.
Баъд аз вафоти падару модараш замин, ҳайвонот ва асбобҳои деҳқонии падарашро фурӯхта, ба шаҳр омадааст.
After the death of his father and mother, he sold his land, animals and his father’s farming tools and came to the city.

Bonus:
Synonyms: марг, фавт

In Tajik many verbs are formed by combining a noun with a helper verb (кардан, ёфтан, намудан etc.).
вафот кардан: to die

Here are some more examples with the helper verb кардан (to do) :
кор: work (noun)
кор кардан: to work (verb)
табассум: smile (noun)
табассум кардан: to smile (verb)
бозӣ: game (noun)
бозӣ кардан: to play (verb)
шикоят: complaint (noun)
шикоят кардан: to complain (verb)

In Tajik, as in English, you can use present tense when telling a story about something in the past, as you can see in the first sentence.

Shah Murad and Haidar were Emirs of Bukhara. There are several variations on the spelling of their names in English.