имсол

имсол: this year

Имсол дар Тоҷикистон баҳор барвақт омад.
This year in Tajikistan spring came early.
Имсол пахта намекорем.
This year we won’t plant cotton.

Bonus:
Synonyms: ин сол, ҳамин сол, соли ҷорӣ

имсола: of this year, this year’s
зимистони имсола: this year’s winter

тамоку кашидан

тамоку кашидан: to smoke

Дар Тоҷикистон беш аз панҷ сад ҳазор нафар тамоку мекашанд, ки ҳафтоду ҳашт дарсади онҳо мардон мебошанд.
In Tajikistan more than five hundred thousand people smoke, of which seventy eight percent are men.
Тамоку накашед!
Don’t smoke!

Bonus:
тамоку: tobacco
тамокукаш: smoker
тамокукашӣ: smoking
тамокуро партофтан: to quit smoking
дуди тамоку: cigarette smoke

садбарг

садбарг: rose

Садбарг гули хушбӯй ва дорои рангҳои гуногун (сафед, гулобӣ, сурх, ва ғайрахо) мебошад.
A rose is a sweet-smelling flower that has various colours (white, pink, red and others).
Садбаргро дар Эрон, Ҳиндустон, Хитой ва бисёр мамлакатҳои ҷаҳон парвариш мекунанд.
They grow roses in Iran, India, China and many countries of the world.

Bonus:
Some other flowers:
офтобпараст: sunflower
наргис: daffodil
нилуфар: water lily

Learn more flower names at Decks – Tajik Flowers.

умр ба сар бурдан

умр ба сар бурдан: to live

Дар ҷангал рӯбоҳ, гург ва дигар ҳайвонҳо умр ба cap мебаранд.
In the forest foxes, wolves and other animals live.
Калонтарин кӯли Шарқи Дур – Ханкай мебошад, ки обаш ширин аст, дар сохилҳои он паррандаҳои гуногуни обӣ умр ба сар мебаранд.
The largest lake in the Far East is Lake Khanka, whose water is fresh, and on whose banks live various water birds.

Bonus:
Synonyms: зистан, зиндагӣ кардан

In the first sentence, notice that the words рӯбоҳ (fox) and гург (wolf) don’t have plural endings. In Tajik, when you list several plural nouns, only the last item in the list needs the plural ending.

ба зиндон партофтан

ба зиндон партофтан: to throw in prison

Вайро ба зиндон партофт, то даме ки қарзашро адо кунад.
They threw him in prison, until he could pay off his debt.
Суғдиён Тархунро ба зиндон партофтанд ва ба ҷои ӯ Fypaқpo ба тахт шинонданд.
The Sogdians threw Tarkhun in prison and put Gurak on the throne in his place.

Bonus:
Synonyms: зиндонӣ кардан, ҳабс кардан

зиндон: prison
партофтан: to throw

зардолу

зардолу: apricot tree

Зардолу аввали баҳор гул мекунад.
The apricot tree flowers at the beginning of spring.
Ранги гулҳои зардолу сафед, сурх ё гулобӣ мебошад.
The colour of the flowers of an apricot tree are white, red or pink.

Bonus:
Зардолу is the word for apricot, and also used for apricot tree. You don’t have to use the Tajik word for tree (дарахт) when talking about fruit trees.

уқоб

уқоб: eagle

Уқоб парандаи бузургҷусса ва баландпарвоз, ки ҷонварҳои хурдро шикор мекунад.
An eagle is a large-bodied and high-flying bird that hunts small animals.
Рӯзе аз лонаи уқоб, ки дар қуллаи баландтарини кӯҳ ҷойгир буд, тухме ба замин афтод. 
One day from an eagle’s nest, which was on the top of the highest mountain, an egg fell to the ground.

Bonus:
Some other birds:
гунҷишк: sparrow
мурғобӣ: duck
мурғ: chicken
қу: swan
бум: owl
тӯтӣ: parrot
шутурмурғ: ostrich
кабк: partridge
лаклак: stork
булбул: nightingale

The second sentence is the beginning of a short story about an eagle that was raised with chickens. You can read it here: Уқоб ва мурғҳо

ҳар ду

ҳар ду: both

Онҳо ду бародар буданд, ҳар ду мӯзадӯз.
They were two brothers, both bootmakers.
Онҳо ҳар ду киштиро ба соҳил бароварданд.
They brought both boats to shore.

Bonus:
Notice that the noun following ҳар ду is singular in Tajik, whereas in English it is plural.

ҳар ду пой: both feet
ҳар ду тараф: both sides

мӯзадӯз

мӯзадӯз: bootmaker

Мӯзадӯз мӯза медӯзад.
A bootmaker makes (sews) boots.
Ӯ дар ғарби Эрон дар хонаводаи мӯзадӯз ба дунё омадааст.
He was born into the household of a bootmaker in the west of Iran.

Bonus:
мӯза: boot
дӯхтан: to sew (stem is дӯз)
мӯзадӯзӣ: bootmaking

Some other compound words using дӯз, the present stem of дӯхтан –
абрешимдӯз: silk sewer, one who sews silk
гулдӯз: one who embroiders patterns on fabric
зардӯз: one who sews designs on fabric with gold thread
кафандӯз: one who sews burial clothes
кафшдӯз, пойафзолдӯз: shoe maker
хаймадӯз: tentmaker

Article and video about a bootmaker in Tajikistan: Мӯзадӯзи мақомот

мусофир

мусофир: traveller

Бист нафар мусофирон билети парвоз хариданд.
Twenty passengers bought plane tickets.
Мо мусофирем, ҷое надорӣ, ки як-ду рӯз дам гирем?
We are travellers; do you not have a place that we can rest one or two days?

Bonus:
Synonym: сафаркунанда

мусофирбар: passenger (adj.)
киштии мусофирбари «Титаник»: passenger ship Titanic
мусофирхона: inn, hotel
мусофир кашондан: to carry passengers

Tajik has some special counting words, and нафар is a counting word for people. You can read more about its use here: Word of the Day: нафар.