фоидаовар

фоидаовар: beneficial

Гуфта мешавад, меваи анҷир барои дарди буғумҳои бадан фоидаовар аст.
It can be said that the fig fruit is beneficial for joint pain in the body.
Оби чашма хусусияти шифобахшӣ дорад ва барои ҳазми хӯрок фоидаовар аст.
Spring water has a healing quality and is beneficial for the digestion of food.

Bonus:
фоида: benefit
овар: stem from овардан, to bring
So фоидаовар is “benefit bringing”.

Other adjectives can be formed by combining a noun with овар (stem from the verb овардан). Here are a few examples –
хандаовар: funny, bringing laughter
гиряовар: sad, bringing tears (crying)
аламовар: grievous, bringing grief
нанговар: shameful, bringing shame
шавқовар: interesting, bringing interest
харобиовар: destructive, bringing destruction

варзишгар

варзишгар: athlete

Дар Ниммарафони IX байналмилалии Душанбе панҷоҳ варзишгар аз ҳаждаҳ кишвари олам ширкат намуданд.
In the IX International half marathon of Dushanbe fifty sportsmen from eighteen countries of the world participated.
Умуман, варзишгарони Эфиопия ҳар сол натиҷаҳои баланд ба даст меоранд.
Generally, athletes from Ethiopia achieve high results every year.

Bonus:
Adding the suffix гар to a noun produces another noun that is a person. Examples –
варзиш: exercise, sports
варзишгар: athlete, sportsman
ситоиш: worship
ситоишгар: worshiper
ситам: oppression
ситамгар: oppressor
фиреб: lie
фиребгар: liar

Today’s sentences both come from an article in yesterday’s news about the recent half marathon in Dushanbe. You can read the whole article here – Ниммарафони IX байналмилалии шаҳри Душанбе.

нависанда

нависанда: author

Кароматуло Мирзо яке аз нависандагони номдори тоҷик мебошад.
Karomatullo Mirzo is one of the famous Tajik authors.
Дар кӯдакиам вақте ки муддати дароз касал шудам, ба ман бисъёр китобҳои нависандаҳои рус ва хориҷиро хонда медоданд.
In my childhood when I was sick for a long time, they read to me lots of books with Russian and foreign authors.

Bonus:
There are two plural endings for nouns: ҳо and он. The ending он is only used for animate objects (people, animals etc.) with a few exceptions. The ending ҳо is the usual ending in casual speech. When a noun ends in a vowel the ending is гон instead of он, as in нависандагон.

The word набисанда is composed of the present tense verb stem, навис-, and the suffix анда. Here are a few more words formed in the same way.
хонанда: reader
нӯшанда: drinker
ронанда: driver
харанда: buyer
диҳанда: giver
парастанда: worshipper
чинанда: picker, one who picks

дарозӣ

дарозӣ: length

Нил дарёи дарозтарини ҷаҳон буда, дарозиаш 6671 километр мебошад.
The Nile is the longest river in the world; its length is 6671 kilometres.
Дарозии пояи ҳайкал дувоздаҳ метр мебошад.
The length of the base of the statue is twelve metres.

Bonus:
Adding ӣ to an adjective changes it to a noun. Examples:
дароз: long
дарозӣ: length
камбағал: poor
камбағалӣ: poverty
баланд: high (of things)
баландӣ: height (of things)
қадбаланд: tall (of people and animals)
қадбаландӣ: height (of people and animals)

When letters are added to the end of a word ending with the letter ӣ, the ӣ is changed to и.

оҳангар

оҳангар: blacksmith, iron forger

Ҳадиса соли 1940 дар деҳа дар оилаи оҳангар ба дунё омадааст.
Hadisa was born into the family of a blacksmith in the village in the year 1940.
Оҳангар аз оҳан табар, дос, наъла, корд ва ғайра месозад.
A blacksmith makes axes, sickles, horseshoes, knives and other things from iron.

Bonus:
Adding the suffix гар to a noun forms a new noun that is a type of person. You can find more examples on this pdf: Expand Your Vocabulary – Suffixes.

оҳан: iron
оҳангархона: smithy (place where a blacksmith works)
оҳангарӣ: blacksmithing, iron working

муҳимтарин

муҳимтарин: most important

Тозагии пӯст яке аз шартҳои муҳимтарини саломатии одам мебошад.
Cleanliness of the skin is one of the most important conditions of human health.
Пахта яке аз муҳимтарин ва қадимтарин растании нахдору равғандиҳанда ба ҳисоб меравад.
Cotton is considered one of the most important and most ancient fibrous and oil-yielding plants.

Bonus:
муҳим: important
муҳимтар: more important

Other words with the suffix тарин –
чуқуртарин: deepest
қадимтарин: oldest, most ancient

For more help with comparatives and superlatives see this worksheet: Comparatives and Superlatives

дониш

дониш: knowledge

Китоб сарчашмаи дониш аст.
A book is the source of knowledge.
Баҳодур бо мақсади такмили дониш ба Иёлоти Муттаҳидаи Амрико сафар кард.
Bahodur traveled to the United States of America for the purpose of improving (his) knowledge.

Bonus:
донистан: to know

донишҷӯ: student
донишнома: encyclopedia
донишкада: institute
донишманд: knowledgeable, educated

чукуртарин

чуқуртарин: deepest

Байкал кӯли чуқуртарини олам аст.
Baikal is the deepest lake in the world.
Дар байни уқёнусҳо уқёнуси Ором калонтарин ва чуқуртарин аст.
Among the oceans, the Pacific Ocean is the biggest and deepest.

Bonus:
synonym: амиқ

чуқур: deep
чуқуртар: deeper

рангин

рангин: colourful

Онҳо ҷомаҳои рангин пӯшида буданд.
They had put on colourful robes. (They were wearing colourful robes.)
Мо дар Соли нав арчаамонро бо бозичаҳои рангин оро додем.
For New Years we decorated our tree with colourful toys.

Bonus:
In Tajik they usually use the word бозичаҳо (toys) for tree ornaments.

ранг: colour
Adding the suffix ин changes a noun into an adjective. Another example of this is сангин.

рангинкамон: rainbow

сангин

сангин: stone (adj.)

Ин девори сангин мебошад.
This is a stone wall.
Бибии ман дар хонаи сангин зиндагӣ мекунанд.
My grandmother lives in a stone house.

Bonus:
дили сангин: stone heart, heart of stone
асри сангин: Stone Age (аср: century)

You can add the suffix ин to some nouns to make them into adjectives –
санг – сангин: stone – stone (adj.), stony
ранг – рангин: colour – colourful
чирк – чиркин: dirt – dirty
чӯб – чӯбин: wood – wooden
мармар – мармарин: marble – marble (adj.), made of marble

If the noun ends in a vowel then the suffix is гин
нуқра – нуқрагин: silver – silver (adj.), made of silver
тилло – тиллогин: gold – golden, made of gold