бачагона

бачагона: children’s, of (or for) children

Дар китобхонаи бачагона кор мекунам.
I work in the children’s library.
Ман аз мағоза либоси бачагона харидам.
I bought children’s clothes from the shop.

Bonus:
When the suffix она is added to a noun, it becomes an adjective. When the noun ends in a vowel the suffix is гона.
бача: child
бачагона: children’s
зан: woman
занона: women’s
мард: man
мардона: men’s
писар: boy
писарона: boy’s
духтар: girl
духтарона: girl’s

адабиёти бачагона: children’s literature, literature for children
сурудҳои бачагона: children’s songs, songs for children
мактаби мусиқии бачагона: children’s music school

ғарбӣ

ғарбӣ: western

Дар ИМА, нерӯгоҳҳои барқи обӣ аксар дар қисмати ғарбии мамлакат инкишоф ёфтаанд.
In the USA, hydroelectric power plants were developed mostly in the western part of the country.
Баҳрнаварди португалӣ Васко да Гама соли 1497 соҳилҳои ғарбии Африқаро давр зада, ба уқёнуси Ҳинд ворид шуд.
In 1497, the Portuguese mariner, Vasco da Gama, circled the western shores of Africa and entered the Indian Ocean.

Bonus:
шимол: north
шарқ: east
ҷануб: south
ғарб: west

Add ӣ to make an adjective:
шимолӣ: northern
шарқӣ: eastern
ҷанубӣ: southern
ғарбӣ: western

The letter ӣ can’t be in the middle of a word, so when the letter и is added to ғарбӣ (as in both of the sample sentences) the ӣ is changed to и.

нерӯгоҳи барқи обӣ

нерӯгоҳи барқи обӣ: hydroelectric power plant

Нерӯгоҳи барқи обии Норак дар дарёи Вахш сохта шудааст.
The Nurek hydroelectric power plant was built in the Vakhsh river.
Сохтмони калонтарин нерӯгоҳи барқи обӣ дар Осиёи Марказӣ – НБО Роғун соли 1976 оғоз гардида буд.
Construction of the largest hydroelectric power plant in Central Asia, Rogun HEPP, began in the year 1976.

Bonus:
НБО is the abbreviation for нерӯгоҳи барқи обӣ. The Russian abbreviation is ГЭС (for Гидроэлектростанция), and sometimes in Tajikistan people say the Russian abbreviation “гэс”, as a word, instead of saying нерӯгоҳи барқи обӣ.

нерӯ: power
барқ: electricity
об: water

Here water is used as an adjective which is why the letter ӣ is added to the end.
обӣ: water (adj), of water

The word гоҳ (place) is used in many compound words that are places. Here are some examples.
нерӯгоҳ: power plant; power station
хобгоҳ: dormitory
паноҳгоҳ: shelter
истгоҳ: station
даромадгоҳ: entrance

шарқӣ

шарқӣ: eastern

Иқлими Помири шарқӣ хунук ва хушк аст.
The climate in the eastern Pamirs is cold and dry.
Айвони Сулаймон, ки дар девори шарқӣ буд, 250 метр дарозӣ дошт.
Solomon’s Porch, which was on the eastern side, had a length of 250 metres.

Bonus:
шимол: north
шарқ: east
ҷануб: south
ғарб: west

Add ӣ to make an adjective:
шимолӣ: northern
шарқӣ: eastern
ҷанубӣ: southern
ғарбӣ: western

сутунмӯҳрадор

сутунмӯҳрадор: vertebrate

Аксарияти сутунмуҳрадорон болҳо ва пойҳои ҷуфт доранд.
Most vertebrates have pairs of wings and legs.
Ширхӯрон ба монанди дигар сутунмуҳрадорон системаи асаб доранд.
Mammals, like other vertebrates, have a nervous system.

Bonus:
бесутунмӯҳра: invertebrates
сутунмӯҳра: spine

The suffix дор is from the verb доштан, to have. It is a very common suffix. Here are a few more examples:
остиндор: with sleeves, having sleeves
болдор: winged, with wings
бачадор: having a child/children
пулдор: wealthy, having money
таҷрибадор: experienced, having experience
чахрдор: wheeled, having wheels
хордор: thorny, having thorns

зеботарин

зеботарин: most beautiful, prettiest

Шаҳри Рио-де-Жанейро яке аз шаҳрҳои зеботарини дунё аст.
The city of Rio de Janeiro is one of the most beautiful cities in the world.
Шаршараи Игуасу яке аз зеботарин шаршароҳои рӯйи Замин аст.
The Iguazu Falls is one of the most beautiful waterfalls on the face of the earth.

Bonus:
These sentences are very similar, but notice that you can put the adjective either before or after the noun.

зебо: beautiful, pretty
зеботар: more beautiful, prettier
зеботарин: most beautiful, prettiest

Other words with the suffix тарин –
чуқуртарин: deepest
қадимтарин: oldest, most ancient
муҳимтарин: most important
бузургтарин: greatest

For more help with comparatives and superlatives see this worksheet: Comparatives and Superlatives

маъмурӣ

маъмурӣ: administrative

Хонаҳои серошёна, толорҳо, театрҳо, биноҳои маъмуриву фарҳангӣ ҳамон солҳо сохта шудаанд.
Multi-storey homes, halls, theatres, and administrative and cultural buildings were built during those years.
Шаҳр дорои чор ноҳияи маъмурӣ: Шоҳмансур, Исмоили Сомонӣ, Фирдавсӣ ва Сино мебошад.
The city has four administrative districts: Shohmansur, Ismail Somoni, Firdavsi and Sino.

Bonus:
Adding the letter ӣ to a noun can change it into an adjective.
маъмур: administrator
маъмурӣ: administrative

бинои маъмурӣ: administrative building
маркази маъмурӣ: administrative centre
шӯъбаи маъмурӣ: administrative department
корҳои маъмурӣ: administrative work, administrative jobs

сеюм

сеюм: third

Дар сафари сеюм Колумб ҷазираи Тринидадро кашф кард.
On the third journey Columbus discovered Trinidad.
Аз ҷиҳати шумораи аҳолӣ ИМА дар ҷаҳон баъди Чин ва Ҳиндустон ҷойи сеюмро ишғол менамояд.

With respect to size of population USA occupies third place in the world after China and India.

Bonus:
An ordinal number (шумораи тартибӣ) is formed by adding the suffix -ум or -юм to a cardinal number (шумораи микдорӣ). The suffix -юм is only used for the numbers ду, се and сӣ.

якум: first
дуюм: second
чорум: fourth
чилу сеюм: forty-third
чорсаду ҳаштоду сеюм: four hundred and eighty-third

ошёнаи сеюм: third floor
бори сеюм: third time
рӯзи сеюм: third day
ҷои сеюм: third place

охирин

охирин: last, final

Охирин амири Бухоро (Амир Олимхон) дар Душанбе зистааст ва баъдан гурехта, ба Афғонистон рафтааст.
The last Amir of Bukhara (Amir Olimhon) lived in Dushanbe and later fled and went to Afghanistan.
Бисёре ки аввалин ҳастанд, охирин мешаванд, ва охиринҳо – аввалин.
Many who are first will be last, and the last (will be) first.

Bonus:
Opposite: аввалин (first)

рӯзҳои охирин: the last days
сухани охирин: the final word, the last word
нафаси охирин: final breath, last breath
хабарҳои охирин: the latest news

You can also put “охирин” before the noun – охирин рӯзҳо, охирин сухат, охирин нафас etc.

бузургтарин

бузургтарин: largest, greatest

Бузургтарин дарёҳои Тоҷикистон дарёи Омӯ ва Сир мебошанд.
The largest rivers in Tajikistan are the Amu Darya and the Syr Darya.
Соли 2011 дар Душанбе бузургтарин дар Осиёи Марказӣ Китобхонаи миллии Тоҷикистон бунёд карданд.
In the year 2011 the national library of Tajikistan, the largest in Central Asia, was built.

Bonus:
Synonyms: калонтарин

бузург: great, large
бузургтар: greater, larger

бузургтарин орзу: greatest wish
бузургтарин подшоҳ: greatest king
бузургтарин шоир: greatest poet

Other words with the suffix тарин –
чуқуртарин: deepest
қадимтарин: oldest, most ancient
муҳимтарин: most important

For more help with comparatives and superlatives see this worksheet: Comparatives and Superlatives