бачагона

бачагона: children’s, of (or for) children

Дар китобхонаи бачагона кор мекунам.
I work in the children’s library.
Ман аз мағоза либоси бачагона харидам.
I bought children’s clothes from the shop.

Bonus:
When the suffix она is added to a noun, it becomes an adjective. When the noun ends in a vowel the suffix is гона.
бача: child
бачагона: children’s
зан: woman
занона: women’s
мард: man
мардона: men’s
писар: boy
писарона: boy’s
духтар: girl
духтарона: girl’s

адабиёти бачагона: children’s literature, literature for children
сурудҳои бачагона: children’s songs, songs for children
мактаби мусиқии бачагона: children’s music school

нӯгтез

нӯгтез: pointed, sharp

Дар давраи ибтидои асрҳои миёна, каллапӯши анъанавии тоҷикон кулоҳи нӯгтез буд.
At the beginning of the Middle Ages, the traditional hat of the Tajiks was a pointed hat.
Марминҷон растании бисёрсолаи буттагӣ буда, тана ва барги он бо хорчаҳои нӯгтез иҳота гардидаанд.
The raspberry is an perennial bushy plant; its body and leaves are surrounded with small sharp thorns.

Bonus:
нӯг: point, tip
тез: sharp

Other compound words with тез
гӯштез: sharp-eared, having keen hearing
зеҳнтез: sharp-minded
тезбин: sharp-sighted
тезчангол: sharp-clawed

ваҳшӣ

ваҳшӣ: wild

Дар бисёр ҷойҳо хукҳои ваҳширо барои пӯст ва гӯшт шикор мекунанд.
In many places they hunt wild pigs for their skin and meat.
Ҳайвони ваҳшие ки ман дидам, монанди паланг буд, пойҳояш чун пойҳои хирс, ва даҳонаш чун даҳони шер.
The wild animal that I saw was like a leopard, its feet were like the feet of a bear, and its mouth like a lion’s mouth.

Bonus:
Synonym: ёбоӣ

говмеши ваҳшӣ: wild buffalo
аспи ваҳшӣ: wild horse
оҳуи ваҳшӣ: wild deer
дарёи ваҳшӣ: wild river

тобовар

тобовар: resistant, able to withstand

Дарахти нок ба хунукӣ тобовар буда, баландқад ва дарозумр мебошад.
The pear tree is resistant to cold, tall, and long-living.
Дар ин шаҳрҳо биноҳои серошёнаи ба зилзила тобовар месозанд.
In these cities they build earthquake resistant multi-storey buildings.

Bonus:
ба ҳарорати баланд тобовар: able to withstand high temperatures
ба шароити иқлим тобовар: able to withstand the climate conditions
ба хушкӣ тобовар: resistant to dry (conditions)
ба касалӣ тобовар: resistant to illness
ба антибиотикҳо тобовар: resistant to antibiotics

шарқӣ

шарқӣ: eastern

Иқлими Помири шарқӣ хунук ва хушк аст.
The climate in the eastern Pamirs is cold and dry.
Айвони Сулаймон, ки дар девори шарқӣ буд, 250 метр дарозӣ дошт.
Solomon’s Porch, which was on the eastern side, had a length of 250 metres.

Bonus:
шимол: north
шарқ: east
ҷануб: south
ғарб: west

Add ӣ to make an adjective:
шимолӣ: northern
шарқӣ: eastern
ҷанубӣ: southern
ғарбӣ: western

ҷануби шарқ

ҷануби шарқ: south-east

Малайзия дар ҷануби шарқи Осиё ҷойгир аст.
Malaysia is located in south-east Asia.
Ҷануби шарқи Камчатка ноҳияи аз ҳама сербарфи Осиё мебошад.
South-east Kamchatka is the snowiest region in Asia.

Bonus:
шимол: north
шарқ: east
ҷануб: south
ғарб: west
шимоли шарқ: north-east
шимоли ғарб: north-west
ҷануби шарқ: south-east
ҷануби ғарб: south-west

зеботарин

зеботарин: most beautiful, prettiest

Шаҳри Рио-де-Жанейро яке аз шаҳрҳои зеботарини дунё аст.
The city of Rio de Janeiro is one of the most beautiful cities in the world.
Шаршараи Игуасу яке аз зеботарин шаршароҳои рӯйи Замин аст.
The Iguazu Falls is one of the most beautiful waterfalls on the face of the earth.

Bonus:
These sentences are very similar, but notice that you can put the adjective either before or after the noun.

зебо: beautiful, pretty
зеботар: more beautiful, prettier
зеботарин: most beautiful, prettiest

Other words with the suffix тарин –
чуқуртарин: deepest
қадимтарин: oldest, most ancient
муҳимтарин: most important
бузургтарин: greatest

For more help with comparatives and superlatives see this worksheet: Comparatives and Superlatives

маъмурӣ

маъмурӣ: administrative

Хонаҳои серошёна, толорҳо, театрҳо, биноҳои маъмуриву фарҳангӣ ҳамон солҳо сохта шудаанд.
Multi-storey homes, halls, theatres, and administrative and cultural buildings were built during those years.
Шаҳр дорои чор ноҳияи маъмурӣ: Шоҳмансур, Исмоили Сомонӣ, Фирдавсӣ ва Сино мебошад.
The city has four administrative districts: Shohmansur, Ismail Somoni, Firdavsi and Sino.

Bonus:
Adding the letter ӣ to a noun can change it into an adjective.
маъмур: administrator
маъмурӣ: administrative

бинои маъмурӣ: administrative building
маркази маъмурӣ: administrative centre
шӯъбаи маъмурӣ: administrative department
корҳои маъмурӣ: administrative work, administrative jobs

зард

зард: yellow

Лимӯ ва банан ранги зард дорад.
Lemons and bananas are yellow.
Меваи помидор дар аввал сабз буда, дар вақти пухтанаш (вобаста ба навъҳояш) ранги сурх, норинҷӣ ва зард ба худ мегирад.
The fruit of the tomato is at first green, and when it ripens (according to its kind) it takes on a red, orange or yellow colour.

Bonus:
Synonym: лимӯранг

In Tajik when saying the colour of something you usually use the verb “to have”, as you can see in the first sentence. We could translate that sentence, “Bananas and lemons have a yellow colour”.

зарди тухм: egg yolk, the yellow of the egg
зарди тиллоранг: golden yellow
зардолу: apricot

Tajik has some fun colour words:
каб-кабуд: very blue
сап-сафед: very white
сип-сиёҳ: very black
суп-сурх: very red
заб-зард: very yellow

If you need to review colours you can do it at Memrise: Tajik Colours. (You need to log in, but it is free.)

дур

дур: far

Хонаи ман аз ин ҷо дур нест.
My home is not far from here.
Онҳо аз шаҳр хеле дур рафтанд.
They went very far from the city.

Bonus:
Opposite: наздик (near)

аз дур: from afar
аз роҳи дур омадан: to come from a long way away
Шарқи Дур: Far East
дурбин: far-sighted
дуру наздик: far and near