шифобахш

шифобахш: healing, medicinal

Мо дар кӯҳсор гиёҳҳои шифобахш ҷамъ мекунем.
We gather medicinal herbs in the mountains.
Тоҷикистон дорои ганҷинаи бузурги обҳои минералии шифобахш мебошад.
Tajikistan possesses of a great treasury of healing mineral waters.

Bonus:
шифо (health) + бахш (from бахшидан: to give, to bestow) = шифобахш (health-giving)

Synonym: сиҳаткунанда

чаппа

чаппа: upside-down

Нонро ба дастархон чаппа намегузоранд ва бо ду даст оҳиста мешикананд.
One must not put the bread on the table upside-down and must break it gently with two hands.
Мавҷҳои пурзӯр метавонанд киштиҳоро чаппа намоянд.
Strong waves can turn ships upside-down.

Bonus:
The first sentence uses third person plural (намегузоранд, мешикананд), but it is the equivalent in English of “one should”, or “one must”.

Чаппа can also mean back-to-front, inside-out and broken-down (as in a house).

Riddle: (answer in tomorrow’s e-mail)
Гар «ако»-ю «амак»-ро
Як бор чаппа хонед,
Ду дарёи оламро
Шумо, албатта, мебинед!

чукуртарин

чуқуртарин: deepest

Байкал кӯли чуқуртарини олам аст.
Baikal is the deepest lake in the world.
Дар байни уқёнусҳо уқёнуси Ором калонтарин ва чуқуртарин аст.
Among the oceans, the Pacific Ocean is the biggest and deepest.

Bonus:
synonym: амиқ

чуқур: deep
чуқуртар: deeper

рангин

рангин: colourful

Онҳо ҷомаҳои рангин пӯшида буданд.
They had put on colourful robes. (They were wearing colourful robes.)
Мо дар Соли нав арчаамонро бо бозичаҳои рангин оро додем.
For New Years we decorated our tree with colourful toys.

Bonus:
In Tajik they usually use the word бозичаҳо (toys) for tree ornaments.

ранг: colour
Adding the suffix ин changes a noun into an adjective. Another example of this is сангин.

рангинкамон: rainbow

сангин

сангин: stone (adj.)

Ин девори сангин мебошад.
This is a stone wall.
Бибии ман дар хонаи сангин зиндагӣ мекунанд.
My grandmother lives in a stone house.

Bonus:
дили сангин: stone heart, heart of stone
асри сангин: Stone Age (аср: century)

You can add the suffix ин to some nouns to make them into adjectives –
санг – сангин: stone – stone (adj.), stony
ранг – рангин: colour – colourful
чирк – чиркин: dirt – dirty
чӯб – чӯбин: wood – wooden
мармар – мармарин: marble – marble (adj.), made of marble

If the noun ends in a vowel then the suffix is гин
нуқра – нуқрагин: silver – silver (adj.), made of silver
тилло – тиллогин: gold – golden, made of gold

харобиовар

харобиовар: destructive

Муқаррар кардаанд, ки ба ҳисоби миёна дар як сол як бор зилзилаи ҳалокатовар, сад бор харобиовар ва зиёда аз як миллион зилзилаи ҳисшаванда рух медиҳанд.
They have determined that on average in one year one fatal earthquake, one hundred destructive earthquakes and more than one million perceptible earthquakes occur.
Заминларзаҳои сахту харобиовар дар Қаротог (1907), Сарез (1911), Ҳоит (1949), Исфара (1977), Қайроққум (1986), Шарора (1989) рух додаанд.
Strong and destructive earthquakes occured in Qaratog (1907), Sarez (1911), Hoit (1949), Isfara (1977) Kayrakkum (1986) and Sharora (1989).

Bonus:
хароб: broken (it also means thin)
харобӣ: brokenness, destruction
овар from овардан: to bring

Note: There are several ways to spell some of those place names in English. I have used the spellings that show the highest on the Google search engine.

Заминларза and зилзила are synonyms.

форам

форам: pleasant

На ҳамаи парандагон овози форам доранд.
Not all birds have a pleasant voice.
Ҳаво на сард буду на гарм ва бағоят форам буд.
The weather was not cold and not hot and very pleasant.

Bonus:
Antonym: нофорам
Synonyms: дилкаш, гуворо

мавсимӣ

мавсимӣ: seasonal

Понздаҳ ҳазор дона гулҳои мавсимӣ шинонида шуданд.
Fifteen thousand seasonal flowers were planted.
Булбул чун паррандаи мавсимӣ зимистонро дар мамлакатҳои гарм мегузаронад.
The nightingale as a seasonal bird spends the winter in warm countries.

Bonus:
мавсим: season (noun)
мавсимӣ: seasonal (adj.)
Adding the suffix -ӣ to a noun makes it an adjective.
бодҳои мавсимӣ: seasonal winds
коргари мавсимӣ: seasonal worker

ирсӣ

ирсӣ: hereditary

Гурӯҳи хуне, ки ирсӣ мебошад, аз падару модар ба фарзандон мегузарад.
Blood type, which is hereditary, is passed from father and mother to children.
Барои пешгирии бемориҳои ирсӣ ва маъюбияти кӯдак бояд аз никоҳи хешутаборӣ худдорӣ намуд. 
For the prevention of hereditary diseases and disabilities in children one must refrain from marriage with a close relative.

Bonus:
Synonyms: меросӣ

сиёҳ

сиёҳ: black

Мӯи шимпанзе сиёҳу сахт мебошад.
The hair of a chimpanzee is black and hard.
Дар кишвари Дания лолаи сиёҳро парвариш мекунанд.
In Denmark they grow black tulips.

Bonus:
абри сиёҳ: black cloud, rain cloud
рӯзи сиёҳ: black day i.e. sad day, day of disaster
тахтаи сиёҳ: blackboard
сип-сиёҳ: very black
If you need to review colours you can do it at Memrise: Tajik Colours. (You need to log in, but it is free.)