тараф

тараф: side, direction

Дар ду тарафи хона айвонҳои дароз сохта шудаанд.
On two sides of the house long verandas have been built.
Тӯрро ба тарафи рости киштӣ андозед.
Put in the net on the right side of the boat.

Bonus:
The word тараф can also be used to talk about two sides of an argument and two sides of a sports match.

аз ҳар тараф: from all sides, from all directions
тарафи касеро гирифтан: to take a person’s side, to agree with a person
тарафдор: supporter, one who is on your side

Тараф is an Arabic origin word, which in its plural form is атроф. Notice that the three consonants are the same.
атроф: surroundings, around
ба атроф = ба ҳар тараф : all around

қабр

қабр: grave, tomb

Хеле барвақт дар рӯзи якуми ҳафта, чун офтоб баромад, онҳо ба сари қабр омаданд.
Very early on the first day of the week, when the sun had risen, they went to the tomb.
Мардуми Бухоро ҳар сол дар рӯзҳои аввали Наврӯз дар сари қабри Сиёвуш сурудҳои мотамӣ мехонанд.
Every year during the first days of Navruz the people of Bukhara sing mourning songs at the grave of Siyavush.

Bonus:
Siyavush was a Persian prince who, according to legend, was beheaded by his father-in-law and is buried in Bukhara.

қабристон: graveyard
қабр кандан: to dig a grave
қабркан: gravedigger

насл

насл: generation

Ҳамаи наслҳо аз Иброҳим то Довуд чордаҳ насл аст.
All the generations from Abraham to David is fourteen generations.
Глаукома хосияти ирсӣ дошта, аз насл ба насл мегузарад.
Glaucoma, having a hereditary quality, passes from generation to generation.

Bonus:
насли нави олимон: new generation of scientists
насли ҷавони ҳозира: younger generation (of today)
аз насл ба насл: from generation to generation

таркиб

таркиб: composition

Ҳар як ҷангал аз ҳамдигар аз рӯйи таркиби набототаш фарқ мекунад.
Every forest differs from one another on account of the composition of its plant life.
Лӯбиё дар таркибаш оҳани зиёд дорад.
Beans have a lot of iron in their composition.
(Beans contain a lot of iron.)

Bonus:
Notice that the second sentence in Tajik is in the singular, whereas in English it sounds better in the plural.

Words with the pattern TAccvc (c=consonant; v=vowel) are usually Arabic in origin. Often a related word can be found beginning with MY and having the same consonants.
мураккаб: (adj.) complex; composed of many things; complicated

таркиби луғавӣ: lexical composition; vocabulary

From Standard Tajik-English dictionary (R. Olsen)
Дар таркиби луғавии забони тоҷикӣ калимаҳои арабӣ хеле зиёданд.
There are a lot of Arabic words in the Tajik vocabulary.

таом

таом: food, meal

Дар он ҷо таоми миллӣ мепазанд.
They cook national food there.
Таоми якумро барои ҳар як кас дар коса медиҳанд.
The first food (first course) is given to each person in a bowl.

Bonus:
From Tajik dictionary –
таом: ҳар чизи хӯрданӣ, хӯрок

таоми гарм: hot food, hot meal
обу таом: food and drink
таомхона: restaurant
таомпаз: cook

сатҳ

сатҳ: surface, surface area

Дар рӯз Офтоб сатҳи Заминро гарм менамояд.
In the day the sun warms the surface of the earth.
Пиряхи рӯизаминӣ қариб тамоми сатҳи Антарктидаро фаро гирифтааст.
A continental glacier covers almost all of the surface of Antarctica.

Bonus:
сатҳи Замин: the surface of the earth
сатҳи об: the surface of the water
сатҳи Моҳ: the surface of the moon
сатҳи Миррих: the surface of Mars
аз сатҳи баҳр: from the surface of the sea; above sea level

таваллуд ёфтан

таваллуд ёфтан: to be born

Ман дар яке аз районҳои водии Вахш таваллуд ёфтам.
I was born in one of the regions of the Vaksh valley.
Садриддин Айнӣ 15 апрели соли 1878 дар деҳаи Соктареи вилояти Бухоро таваллуд ёфтааст.
Sadriddin Aini was born on the 15th of April 1878 in the village of Soktare in the district of Bukhara.

Bonus:
Synonyms: ба дунё омадан, тавлид шудан, зоида шудан

The word таваллуд (birth) is Arabic in origin. Notice the same three root consonants (в, л, д) as in волидайн (parents).

эҳтиёҷ доштан

эҳтиёҷ доштан: to need

На тандурустон, балки беморон ба табиб эҳтиёҷ доранд.
It is not the healthy, but the sick who need a doctor.
Падари шумо медонад, ки шумо ба ин чизҳо эҳтиёҷ доред.
Your father knows that you need these things.

Bonus:
эҳтиёҷ: need, necessity (noun)
доштан: to have
эҳтиёҷ доштан: to have a need (for)

The word эҳтиёҷ is Arabic in origin. Notice the same three root consonants (ҳ, т, ҷ) in мӯҳтоҷ (needy).

воқеа

воқеа: event, happening

Ин воқеа дар охири соли 1930 ба вуқӯъ омад.
This event happened at the end of the year 1930.
Воқеа аз ҳамин сар шуд, ки ман бо модарам ҷанг карда, аз хона гурехтам.
The event started like this, I had an argument with my mother and I left the house.

Bonus:
Synonyms: ҳодиса, пешомад, рӯйдод

воқеаҳои байналхалқӣ: international events
воқеаи таърихӣ: historical event

алалхусус

алалхусус: especially, particularly

Нӯшокии дӯстдоштаи тоҷикон чой мебошад, алалхусус чойи кабуд.
The favourite drink of Tajiks is tea, particularly green tea.
Шаҳрҳои ҷумҳурии мо, алалхусус Душанбе, хеле зебо ҳастанд.
The cities of our country, especially Dushanbe, are very beautiful.

Bonus:
Synonym: хусусан