ки

ки: that, which

Бахтиёр гуфт, ки фардо ба мактаб омада наметавонад.
Baktiyor said that tomorrow he can’t come to school.
География илмест, ки сатҳи Заминро меомӯзад.
Geography is a science that studies the surface of Earth.
Роҳи “Хуҷанд-Душанбе”, ки дар пайи фаромадани тарма баста шуда буд, баъд аз нисфирӯзии имрӯз, боз шудааст.
The Khujand-Dushanbe road, which was blocked by an avalanche, was reopened this afternoon.

Bonus:
бе сабаб нест, ки… : it is not without reason that…
афсӯс, ки… : it is a shame that…

кӯтоҳ

кӯтоҳ: short

Умри дурӯғ кӯтоҳ аст.
The life of a lie is short.
Вобаста ба тарзи дӯхтан сӯзанҳо чанд намуд мешаванд: дароз ва кӯтоҳ, ғафс ва борик, рост ва каҷ.
Depending on the type of sewing there are several types of needles: long and short, thick and thin, straight and curved.

Bonus:
Synonym: калта
кӯтоҳакак: very short
мудатти кӯтоҳ: short time
панҷ маротиба кӯтоҳ: five times shorter

дар бар гирифтан

дар бар гирифтан: to cover

Баҳрҳо ва уқёнусҳои сайёра 71 фоизи масоҳати заминро дар бар мегиранд.
The seas and oceans of the planet cover 71 percent of the surface of the earth.
Таърихи ибтидои асрҳои миёна аз асри III то асри VIII милодро дар бар мегирад.
The history of the early middle ages covers the 3rd century to 8th century AD.

Bonus:
Synonyms: фаро гирифтан, муштамил будан

чармгар

чармгар: tanner

Ӯ дар хонаи Шимъун ном чармгаре дар соҳили баҳр меҳмон аст.
He is staying by the sea in the home of a tanner named Simon.
Дар Мйъминобод чармгарону мӯзадӯзон бисёр буданд.
In Muminabod there were many tanners and shoemakers.

Bonus:
чарм: leather
чармгарӣ: leather-working, tanning
Adding the suffix гар to a noun, forms a new noun that is a person.
ҳимоя: defense
ҳимоягар: defender
таҳлил: analysis
таҳлилгар: analyst

You can see more examples of гар as a suffix in this pdf: Expand your vocabulary – Suffixes

тасаллӣ додан

тасаллӣ додан: to encourage, to comfort

Ҳамдигарро тасаллӣ диҳед ва якдигарро обод кунед, чунон ки низ мекунед.
Encourage one another and build each other up, as you are doing.
Ва ӯро маҳз барои он назди шумо фиристодам, ки аз аҳволатон хабар гирад ва дилҳоятонро тасаллӣ диҳад.
I have sent him to you for this purpose, that he would know your circumstances and comfort your hearts.

Bonus:
Synonyms: дилдорӣ додан, дилбардорӣ кардан
тасаллӣ: comfort, encouragement
додан: to give
тасаллӣ ёфтан: to be encouraged, to be comforted
ёфтан: to find
There are many other pairs of verbs with додан and ёфтан. Here are some more examples –
шифо додан: to heal, to cure
шифо ёфтан: to be healed, to be cured
табдил додан: to change
табдил ёфтан: to be changed
инкишоф додан: to develop
инкишоф ёфтан: to be developed

муяссар шудан

муяссар шудан: to be possible, to manage

Писарча хост, ки дар гӯшае пинҳон шавад, то онҳо гузашта раванд, аммо муяссар нашуд.
The little boy wanted to hide in a corner until they had passed, but it was not possible.
Вале тобистони соли 1777 ба англисҳо муяссар шуд, ки Филаделфияро ишғол намоянд.
But in the summer of 1977 the English managed to occupy Philadelphia.

Bonus:
Synonyms: ба даст даромадан; имконпазир шудан; ба осонӣ фароҳам омадан

сар шудан

сар шудан: to begin, to start

Дарс cap шуд.
The lesson began.
Зимистон моҳи ноябр ё аввали моҳи декабр cap мешавад.
Winter begins in November or the beginning of December.

Bonus:
Synonyms: шурӯъ ёфтан, оғоз ёфтан;
саршавӣ: beginning (noun)
саршавии зимистон: the beginning of winter
Notice that the names of the months are not capitalized in Tajik.

аз сатҳи баҳр

аз сатҳи баҳр: above sea level

Шаҳри Душанбе аз сатҳи баҳр дар баландии тахминан 800 метр ҷой гирифтааст.
The city of Dushanbe is located at an altitude of about 800 metres above sea level.
Қаторкӯҳҳо дар баландии 3800-4000 метр аз сатҳи баҳр доман паҳн кардаанд (баландии қуллаашон ба зиёда аз 6000 метр мерасад).
The mountain ranges spread at an altitude of 3800 – 4000 metres above sea level (the altitude of their peaks reaching more than 6000 metres).

Bonus:
аз: from
сатҳ: surface
фишори атмосфера дар сатҳи баҳр: atmospheric pressure at sea level

баҳр

баҳр: sea

Тоҷикистон дар ҷануби шарқии Осиёи Миёна, дур аз баҳру уқёнусҳо ҷойгир аст.
Tajikistan is located in southeast Central Asia, far from seas and oceans.
Қайроққум обанбори аз ҳама калон аст, онро «Баҳри тоҷик» низ меноманд.
Kayrakkum is the largest reservoir, which they also call the “Tajik sea”.

Bonus:
When writing a list of plural nouns in Tajik, only the last item has to have the plural ending, which is why, in the first sentence, the word sea doesn’t have the plural ending, but ocean does.
To use sea as an adjective, add ӣ.
савдои баҳрӣ: sea trade
роҳи баҳрӣ: sea route
баҳрнавард: mariner, seafarer
баландӣ аз сатҳи баҳр: height above sea level